کعبه زرتشت نام بنایی است مکعب مستطیل شکل درنقش رستم دراستان ما. این بنا در زمان هخامنشیان و به احتمال در عصر پادشاهی داریوش بزرگ ساخته شده است

این بنا دارای تنها یک مدخل بالاتر از سطح زمین و بازمانده پلکانی برای دسترسی به تنها ورودی آن است. تا سال 1316 شمسی، ثلث پایینی بنا در زمین دفن شده بود. تنها در این سال و با آغاز کاوشهای باستان شناسی بود که مشخص گردید که بنا در سه سمت خود (بجز ورودی) دارای سکو است. همچنین در درگاه ورودی جای چرخش پاشنه دری سنگین و کلفت، نشان از دربسته بودن بنا می‌دهد. این ساختمان تماماً ازسنگ اهکی سفید و سیاه ساخته شده است.

درباره کاربرد این بنا، نظرات گوناگونی ابراز شده است. متاسفانه دانشمندان تاکنون کاربرد بی شک و تردید آن را کشف نکرده‌اند.

زمان حمله اعراب به ايران نام «کعبه زرتشت» را به آن دادند. زيرا کاربرد آن را نمي دانستند. بخشی از کاربردهایی که به این بنا منسوب شده‌است، چنینند:

آرامگاه دائمی داریوش که بعدها انصراف پیدا کرده است.

آرامگاه موقت (فقط تا پوسیده شدن اجساد)

جایگاه آتش مقدس(اتشگاه)

جایگاه نگهداری اوستا و کتب دینی

جایگاه پرچم‌های شاهی

پژوهشگر «رضا مرادی غیاث آبادی» که تحقیقات فراوانی در زمینه ایران باستان داشته، راز این بنا رادر کتابی به نام «نظام گاهشماری در چارطاقی های ایران» توسط انتشارات نوید شیراز به چاپ رسانده و  منتشر کرده است

غیاث آبادی با تحقیقات خود ثابت کرد این بنا با مقایسه با تمامی بناهای گاهشماری (تقویم) آفتابی در سرتاسر جهان، پیشرفته ترین، دقیق ترین، و بهترین بنای گاهشماری آفتابی جهان می تواند باشد. در صورتی که تا قبل از این بنا «چارطاقی ها» در نقاط مختلف ایران احداث شده بودند و همین وظیفه را با شیوه ای بسیار ساده اما دقیق و حرفه یی بر عهده داشتند. تمامی بناهای گاهشماری آفتابی در جهان فقط می توانند روزهای خاصی از سال (مانند روزهای سرفصل) را مشخص کنند و یا حتی با سال خورشیدی تنظیم نیستند. اما این بنا با دقت و علمی که در ساخت آن اجرا شده قادر است بسیاری از جزئیات روزهای مختلف سال و ماهها را مشخص کند که زرتشتیان با استفاده از این بنا می توانستند بسیاری از مناسبت ها و جشن های سال را روز به روز دنبال کنند و از زمان دقیق آنها آگاه شوند.

 این یک گاهشمار تمام سنگی ثابت در جهان است که می بایست سازندگان آن از بسیاری از نکات علمی جغرافیایی و نجومی و سال کبیسه و انحراف کره زمین نسبت به مدار خورشید و تفاوت قطب مغناطیسی با قطب جغرافیایی و مسیر گردش زمین به دور خورشید و... را در 2500 تا 3000 سال پیش در دوران حکومت هخامنشیان آگاهی می داشتند