در اين بخش به برخي از ويژگي‏هاي فردي شيعيان اشاره مي‏شود كه اين اوصاف، ضمن داشتن وجه تشريعي و ترغيب بدان ويژگي‏ها، بازنماي علائم شيعيان واقعي است، هر شخص مدعي تشيع، مي‏بايست خودش را با اين شاخص‏ها، محك بزند.

1. زيركي و تيزفهمي

از نوف بكالي روايت شده كه: علي عليه‏السلام به من فرمود ما (اهل‏بيت) از سرشتي پاكيزه آفريده شده‏ايم و شيعيان ما از سرشت ما آفريده شده‏اند ... گفتم: اي اميرمؤمنان، شيعه را برايم توصيف كن. امام با ياد شدن نام شيعه گريست و فرمود: ... آنان زيرك و خردمندند... .

2. دانش‏طلبي

علي عليه‏السلام به نوف بكالي فرمود: اي نوف، آيا مي‏داني كه شيعه من كيست؟ گفت: نه، به خدا سوگند، فرمود: شيعيان من ... عالمانند... .

3. كوشايي و تلاش بسيار

مفضل گويد: امام صادق عليه‏السلام فرمود: از فرومايگان بپرهيز، همانا شيعه علي عليه‏السلام كسي است كه ... تلاشش بسيار باشد... .

4. تواضع و فروتني

ازامام‏عسكري عليه‏السلام روايت شده كه فرمود: ... هر كس در دنيا در برابر برادر ديني خود فروتني نمايد، او در پيشگاه خداوند از «صديقين» و از شيعيان علي عليه‏السلام است... .

5. راستگويي

زيد شحام گويد: امام صادق عليه‏السلام از پدر بزرگوارش (امام باقر عليه‏السلام ) نقل كرده كه فرمود: مردي از شيعيان علي عليه‏السلام در قبيله‏اي بود كه مايه زينت آن قبيله به شمار مي‏رفت ... [زيرا [راستگوترين آنان بود ... و چون از اهل قبيله درباره او پرسش مي‏شد، مي‏گفتند: كيست مثل فلان كس؟ او در اداي امانت و راستگويي از همه ما بهتر است.

6. اهل عمل

دعبل از امام باقر عليه‏السلام روايت كرده است كه فرمود: به آنچه نزد خدا است، جز با عمل دست نمي‏توان يافت، و به شيعيان ما ابلاغ كن كه بيشترين حسرتها در روز قيامت براي كسي است كه عدالت و درستي را وصف كند ولي غير آن را به كار بندد، و به شيعيان اين حقيقت را برسان كه هرگاه براي انجام آنچه مأمور شده‏اند به پا خاستند، تحقيقاً در روز قيامت رستگارند.

7. يكدلي و يكزباني

مهزم گفت: بر امام صادق عليه‏السلام وارد شدم و از شيعه ياد كردم. فرمود: اي مهزم، تحقيقاً شيعيان كساني‏اند كه ... اختلاف در سخنانشان نيست، هر چند شهرهايشان از هم دور باشد... .

8. يكساني ظاهر و باطن

امام صادق عليه‏السلام فرمود: سزاوار است كسي كه در پنهاني مدّعي اين امر (شيعه بودن) است، آشكارا برهان و دليلي ارائه دهد. [راوي گفت: [عرض كردم: اين چه برهاني است كه بايد آشكارا بياورد؟ فرمود: حلال خدا را حلال شمارد و حرام خدا را حرام بداند و داراي ظاهري باشد كه باطنش را تصديق و تأييد نمايد.

9. گذشت از بدي‏كننده

ابواسماعيل گويد: به امام باقر عليه‏السلام عرض كردم: فدايت شوم، شيعه نزد ما بسيار است. فرمود: ... آيا نيكوكاران از بدي‏كنندگان مي‏گذرند و مساوات و برابري را رعايت مي‏كنند؟ گفتم: خير، فرمود: پس آنان شيعه نيستند. شيعه كسي است كه چنين كند.

10. ساده‏زيستي

از جابر نقل شده كه امام باقر عليه‏السلام فرمود: اي جابر، جز اين نيست كه شيعيان علي عليه‏السلام كساني هستند كه ... سطح زندگي‏شان پايين است... .

11. محافظت بر نماز

ابن عمير گويد: به امام كاظم عليه‏السلام عرض كردم: مرا از علت اينكه علي عليه‏السلام انگشتر به دست راست مي‏كرد آگاه فرما ... فرمود: ... اين كار نشانه شيعيان ما است كه به آن و به مراقبت از وقتهاي نماز...شناخته‏مي‏شوند... .